Jedną z najważniejszych decyzji jest wybór materiału konstrukcyjnego i izolacyjnego ścian. Kiedy inwestorzy stają przed wyborem – hala murowana, czy z płyty warstwowej – sami zazwyczaj nie są w stanie podjąć decyzji. Przyjrzyjmy się więc obu rozwiązaniom – mają zalety i wady.
Rzetelny wykonawca, na podstawie dostarczonych mu informacji, dobierze najlepsze rozwiązania konstrukcyjne. Następnie przedstawi te rozwiązania zlecającemu, razem z kosztami budowy i eksploatacji.
Hale murowane były popularne do lat 90. Ze względu na koszty i czas budowy, zostały stopniowo wyparte. Początkowo zastąpiły je ściany z dwóch warstw blachy, między które kładło się wełnę mineralną. Obecnie, razem z rozwojem technologii budowlanej, najpopularniejszym typem hal stały się te z płyty. Oba te rozwiązania mają swoje wady i zalety.
Budowa hal – kiedyś to były czasy
Do zbudowania takiej hali potrzebna jest obwodowa żelbetowa ława fundamentowa. Z niej w górę wznoszą się mury i rdzenie żelbetowe, które są elementem usztywniającym ścianę. Często pełnią funkcję konstrukcyjną pod oparcie konstrukcji dachu. Górę muru i rdzeni zamyka wieniec żelbetowy odpowiedzialny za całościowe usztywnienie i rozłożenie obciążeń od konstrukcji dachu.
Ściany w przestrzeniach między żelbetowym szkieletem wypełnia się bloczkami silikatowymi, ceramicznymi lub z betonu komórkowego.
Następnie budynki murowane wykańcza się tynkiem gipsowym lub cementowo-wapiennym od wewnątrz. Z zewnątrz mury wykańczane są na dwa sposoby, w zależności od wymagań termoizolacyjnych – albo materiałem termoizolacyjnym i tynkiem zewnętrznym, albo samym tynkiem.
Specyfikacja hal z płyt warstwowych – obecny standard w branży
Płyty warstwowe, nazywane też obornickimi, mogą mieć różne wypełnienia i profilowania. Coraz rzadziej spotyka się obecnie wypełnienie styropianowe lub z pianki PUR. Zazwyczaj jest to wełna mineralna lub pianka PIR.
Zewnętrzna i wewnętrzna strona płyty wykonana jest z blachy grubości około 0,5 mm. Jej powierzchnia ma różne profilacje do wyboru:
profilacja mikro
profilacja płaska
profilacja liniowa
profilacja falista
profilacja rowkowa
profilacja trapezowa
Wady i zalety obu rozwiązań
Zarówno jeden, jak i drugi sposób budowy są bardzo różne od siebie i sprawdzają się w różnych warunkach. Ważne, by dokładnie określić wymagania dotyczące przeznaczenia obiektu.
Czas budowy hali
Znacznie szybszą technologią budowy hal jest pływa warstwowa. Nawet kilkukrotnie. Bloczek ma wymiary 24 x 37 cm. Zbudowanie z nich ściany, dodatkowo biorąc pod uwagę czas wiązania zaprawy murarskiej jest fizycznie dłuższym procesem niż obudowa szkieletu konstrukcji płytami o wymiarach 600 x 100 cm.
Zdecydowanie mniej czasu zajmuje obudowa konstrukcji hali płytami niż stawianie ścian z bloczków i tynkowanie ich. Oczywiście wszystko zależy od sprawności ekipy murarskiej jednak generalnie należy uznać, że czas realizacji hali ze stali obudowanej płytami jest krótszy. Dodatkowo – jest to jednocześnie materiałem wykończeniowym. Mur najczęściej należy zabezpieczyć dodatkowo materiałem izolacyjnym i dodatkowo wykończyć – tynkiem lub innymi materiałami.
Koszty
Koszt budowy hali stalowej pokrytej płytami jest niższy, nawet jeśli weźmiemy pod uwagę najgrubsze i najdroższe płyty z wypełnieniem z wełny mineralnej o przekroju 200 mm.
Uogólniając możemy powiedzieć, że koszt budowy hali murowanej jest o około 20% wyższy niż koszt postawienia konstrukcji hali z płyt. Ta różnica będzie się zmieniać w zależności od przyjętych rodzajów konstrukcji i materiałów izolacyjnych.
Estetyka
Hale stalowe pokryte płytami są ciekawym elementem architektonicznym. Odpowiednio rozplanowane tworzą rytmiczną elewację hali, znacznie ciekawszą niż prosty, otynkowany mur.
Co ciekawe, często hale z bloczków są wykańczane właśnie obudową z płyt. Łatwy i szybki montaż to prosty sposób na efektowne wykończenie i ukrycie wszystkich błędów wykonawczych konstrukcji.
Wytrzymałość
Obudowa z płyt jest lekką konstrukcją. Nie jest wytrzymała na uszkodzenia mechaniczne. Ściana z bloczków jest zdecydowanie bardziej wytrzymała na uderzenia, warunki atmosferyczne i łatwiejsza do naprawy.
W przypadku tej pierwszej, dobrą praktyką jest montaż belki podwalinowej powyżej poziomu posadzki. To element żelbetowy ograniczający podbudowę i posadzkę obiektu. jest oparty na stopach fundamentowych i wystaje 30 cm ponad posadzkę. Ściana z płyt nachodzi ok 10 cm na taką belkę.
W ten sposób chroni się ściany przed uszkodzeniami od wózków widłowych i palet. Tam, gdzie uszkodzenia zdarzają się częściej, stosuje się wyższą belkę podwalinową.
Odporność pożarowa
Ściany z bloczków to najczęstszy wybór w przypadku ścian oddzielenia pożarowego. Jednak odpowiednie płyty również mają właściwości przeciwpożarowe jak mur – do 240 minut. Dla takiej wytrzymałości konieczny jest montaż do konstrukcji żelbetowej. Mniejszą odporność uzyskuje się montując płyty do konstrukcji stalowej zabezpieczonej farbami ogniochronnymi.
Bezpieczeństwo sanitarne
Ściany z płyt warstwowych, zwłaszcza z powłoką food safe, dużo łatwiej utrzymać w czystości. Dobrze sprawdzają się w przemyśle spożywczym. Ściany z bloczków w takim przypadku wymagają większych czynności konserwujących. Należy je pokryć specjalnym zestawem farb lub wypłytkować, co generuje dodatkowe koszty.
Demontaże i rozbudowy
W przypadku hal zbudowanych z płyt demontaż jest stosunkowo prosty. Łatwiej też decydować o ich rozbudowę czy przebudowę. Konstrukcja obudowana płytami pozwala na ingerencję w nią bez większych problemów.
W przypadku ścian murowanych rozbudowa jest bardziej skomplikowana i kosztowna. Nie ma tak naprawdę sposobu na demontaż hali z ponownym wykorzystaniem bloczków. Ściany trzeba po prostu wyburzyć.
Wybór hali – budowa hali stalowej czy murowanej?
Tego typu obiekty zarówno z bloczków, jak i tych stalowych z płytami są dobrymi rozwiązaniami. Oba spełniają wymagania przepisów prawa budowlanego, termoizolacji, odporności pożarowej i trwałości.
Biorąc pod uwagę czas i niższe koszty budowy zdecydowanie hale z płyt pod wieloma względami przewyższają te z bloczków i lepiej odpowiadają standardom dzisiejszych powierzchni magazynowych i produkcyjnych. Najczęściej jest to również bardziej atrakcyjne pod względem możliwości architektonicznych i estetycznych.
Hale magazynowe albo przemysłowe budowane z cegieł czy bloczków powoli odchodzą w zapomnienie, choć w przypadku obiektów bardzo narażonych na uszkodzenia mechaniczne mogą okazać się lepszym rozwiązaniem.
